Sneeuwwitje was een verstandig meisje

There is a forearm holding an apple, it recalls the tale of Snow White.

Betrokken burgers in de samenleving. Dat zijn we toch met elkaar, nietwaar. We letten op het milieu, willen gezond leven, de natuur beschermen en open staan voor andere zienswijzen. Hoe moeilijk dat soms ook is.

Deze blog is een aangepaste tekst uit een essay dat is geschreven op verzoek van de Staatssecretaris van het Ministerie van Economische Zaken.

Goede burgers zijn we altijd, totdat onze eerste levensbehoeften worden aangetast. Als we geen dak boven ons hoofd hebben, willen we koste wat kost kunnen schuilen. Als we het koud hebben, willen we kleding. Als we fijnstof inademen, moet de lucht schoner. Als we dorst hebben, willen we drinken. En als we geen eten hebben, zoeken we voedsel. Dat zijn onze eerste levensbehoeften.

Veiligheid is primair

Onze veiligheid is heel primair. Als we weten dat een huis op instorten staan, zullen we er niet gauw gaan schuilen. Ook al hebben we vreselijke dorst, als we water krijgen dat vol viezigheid zit, stellen we het drinken nog even uit tot het echt niet langer kan. Als Sneeuwwitje had geweten dat die heerlijke appel van haar boze stiefmoeder vergiftigd was, had ze hem geweigerd. Dat wist ze niet, maar ze aarzelde en wilde eerst de veiligheid controleren. Een verstandig meisje, die Sneeuwwitje. Pas toen ze zag dat haar stiefmoeder zonder problemen een hap nam van de niet vergiftigde kant van de appel, was ze gerustgesteld. Dat zegt trouwens wel iets over het niet homogeen verdeeld zijn van vergif in een product, maar dat is weer een ander verhaal.

Aandacht van de overheid

Veilig voedsel voor de bevolking is een aandachtspunt voor de overheid. Onze overheid richt daarbij het leeuwendeel van haar aandacht op de veiligheid van vlees. Zeker na de fraude met paardenvlees in hamburgers en lasagne. De overheid werd vastberaden om de veiligheid te verbeteren, ook al is paardenvlees niet gevaarlijk. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid kwam met een rapport over de controle op vlees en iedereen was bezorgd.
Ik denk echter dat de overheid wedt op het verkeerde paard, vergeef mij de woordspeling. Met die productveiligheid zit het, volgens het WHO-rapport van december 2015, in West-Europa namelijk best goed, vergeleken met de rest van de wereld (zie afbeelding).

Martijn van Dam, Joszi Smeets, Albert Jan Maat, Eric Pelleboer, Louise O. Fresco, Rob Baan, Dick Veerman, Wouter van der Weijden, Jaap Seidell, Simone Hertzberger, Samuel Levie 

Risico op voedselinfecties

Als er dan toch een incident ontstaat waardoor mensen ziek worden, is de paniek groot en het huis te klein. Dat is terecht! Maar gelukkig is de kans dat je ziek wordt, niet zo groot. Toch kunnen we natuurlijk niet rustig toekijken. Er is wel degelijk een risico op voedselinfecties. Als we goed bekijken waar deze risico’s echt zitten, blijkt dat soms in een onverwachte hoek te zijn. Denk bijvoorbeeld aan risico’s op besmetting met ziekteverwekkende micro-organismen van producten waar men dat veel minder van verwacht. De Europese Voedselveiligheidsautoriteit (EFSA) maakt vaker dan voorheen melding van voedselinfecties door bijvoorbeeld chocolade en groente. Wereldwijd zien we een toename in voedselinfecties door groente en fruit, besmet met pathogenen.

Onbewerkte producten

Aan de trend in de Westerse wereld om meer onbewerkte producten te eten, kleven risico’s. Het leidt steeds vaker tot besmettingen, recalls en ziektegevallen. Voorbeelden zijn boterhampasta’s van onbewerkte noten en cacaobonen, kiemgroenten, kant-en-klaarproducten en producten gemaakt van rauwe melk. Ik vind die trend om levensmiddelen onbewerkt te eten griezelig. Juist door de uitvinding van het vuur, ongeveer een miljoen jaar geleden, heeft de mensheid de mogelijkheid om ziekteverwekkende micro-organismen dood te maken en op die manier veilig te eten. Het is onwaarschijnlijk dat de mens zou hebben overleefd zonder vuur. Niet alleen was er een ijstijd waar je warmte nodig had, maar het vlees en de planten waren makkelijker te verteren als ze waren verhit. En dus veiliger!

Geen concessies

In al onze aandacht voor de veiligheid van vlees, vergeten we dat we vrijwel al ons vlees veilig maken door het te verhitten. Veel groente, fruit en kant-en-klaarproducten eten we echter onverhit en onbewerkt. In de Verenigde Staten wil men ook graag onbewerkte noten eten. Iedere week is er wel een recall, omdat deze onbewerkte noten zijn besmet met ziekteverwekkers. In Nederland is ook een aantal groepen consumenten die ongebrande noten eet. Deze noten zijn echter wel met hete stoom behandeld. Gelukkig maar.
Als we vlees niet verhitten, zoals bij filet americain, dan zorgen we er bij Albert Heijn voor dat er scherpe controles plaatsvinden op de grondstoffen. Albert Heijn heeft recent de eisen voor de ziekteverwekkende E. coli– en Listeriabacterie voor al zijn leveranciers aangescherpt, dus ook voor leveranciers van andere producten dan alleen vlees. Alle producenten, ook boeren die leveren aan de producenten van diepvriesgroente en -fruit, moeten zijn gecertificeerd voor voedselveiligheid. Daarin doen wij geen enkele concessie.

Meer toezicht

De overheid kan, als het om veiligheid gaat, natuurlijk niet leunen op alleen het bedrijfsleven. Toezicht op de veiligheid van de productie en oogst van groente en fruit, kant-en-klaarproducten, zachte rauwmelkse kazen en andere onbewerkte producten in Nederland en Europa is belangrijk. Er is voldoende literatuur beschikbaar om erachter te komen in welke producten en in welke productiestadia de risico’s zich precies bevinden.
Kip blijft een uitzondering. Er is een schokkend aantal mensen dat ziek wordt door de bacterie Campylobacter, die vooral op kip zit. Aan het veiliger maken van kip werken producenten hard, maar het blijft voorlopig echt een zorgenkindje.

Sprookjes bestaan niet

En al die controles op restanten van bestrijdingsmiddelen in groente en fruit dan? Het is best mogelijk om die controles op restanten van chemische bestrijdingsmiddelen, waarvan de overheid zelf steeds zegt dat die geen gezondheidsrisico vormen, om te buigen naar meer aandacht voor echte risico’s, namelijk de ziekteverwekkers op groente of fruit. Chemie klinkt altijd eng, maar de feiten laten zien dat we ons ook op iets anders moeten richten. Behalve bij Sneeuwwitje dan. In die appel zat echt te veel gif. Maar Sneeuwwitje speelt in een sprookje en sprookjes, zoals we weten, bestaan niet.

Bronnen:

a_simone_herzberger
Simone Hertzberger – Sr. director product integriteit bij Albert Heijn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laat hier een reactie achter! Bekijk onze richtlijnen en voor vragen kunt u ons e-mailen.