Normen en waarden

Dutch cows in the meadow

Het is bijna niet voor te stellen, het Wereld Natuur Fonds becijferde dat we de komende 40 jaar evenveel voedsel nodig hebben als in de afgelopen 8000 jaar. En dan hoor je ook nog dat we in 2050 negen miljard mensen op aarde moeten voeden! Hoe moeten we dat in hemelsnaam doen, negen miljard mensen voeden én de aarde redden? Van zulke cijfers kan ik heel ongerust worden; een gevoel van machteloosheid bekruipt me.

Veel collega’s bij Albert Heijn hebben helemaal geen last van dat gevoel van machteloosheid. Die zijn gewoon bezig met producten voor Albert Heijn en duurzaamheid. Ze halen een paar milligram plastic uit de verpakking, zorgen dat medewerkers van een bedrijf dat ons boontjes levert redelijke arbeidsomstandigheden kennen of dat we geen verse schol verkopen in de paaitijd van die vissen. ’s Avonds komen de collega’s moe maar voldaan thuis. Ze hebben hun bijdrage aan duurzaamheid voor die dag weer geleverd.

Een druppeltje op de gloeiende plaat

Een bedrijf als Albert Heijn heeft veel invloed. Maar de aarde redden door de verpakking van onze kantoorartikelen te verkleinen, door geen gerookte paling te verkopen en van onze citrustelers te eisen dat ze zuinig met irrigatiewater omgaan? Nee, dat kan niet waar zijn. Hoe zit dat dan en waarom hebben die collega’s daar toch zo een voldaan gevoel over? Het klopt dat al die stapjes slechts een piepklein druppeltje op een gloeiende plaat zijn. Heel veel druppeltjes op zo een gloeiende plaat hebben natuurlijk toch een beetje effect. Daar doen we het voor, denk ik met wat amateurpsychologie.

De agrarische wetenschap

Eenmaal thuis worden we bedolven onder nieuws over duurzaamheid en slaat de twijfel toe. Het onderwerp duurzaamheid is erg ingewikkeld, vind ik. De vraag wat nou eigenlijk duurzaam is, valt voor ons niet gemakkelijk te beantwoorden. We vragen ons daarom soms onzeker af of we het eigenlijk wel goed doen, al dat verduurzamen van onze eigenmerkproducten. De agrarische wetenschap geeft wél een duidelijk antwoord. Veel wetenschappers zeggen dat de productie van zowel dierlijke als plantaardige producten op zo efficiënt mogelijke wijze moet plaatsvinden. Hoe efficiënter de productie, des te duurzamer. Met het gezond houden van de productiedieren, komt daarbij ook hun welzijn niet in de knel. Dat zeggen die wetenschappers.

Zes deelonderwerpen

Bij Albert Heijn hebben we ook een definitie gemaakt van duurzaamheid. Het gaat daarbij om zes deelonderwerpen, waar we de producten op aanpassen:

  • gebruik van land;
  • gebruik van water;
  • biodiversiteit;
  • dierenwelzijn;
  • arbeidsomstandigheden in minder ontwikkelde gebieden;
  • klimaatverandering.

Feiten, waarden en ambities

Wetenschap is meestal vrij van waarden en emotie, maar onze maatschappij en ons bedrijf zitten er juist vol mee. Het is voor ons in West-Europa belangrijk dat we beleid niet alleen ontwikkelen en uitvoeren op basis van wetenschappelijk gefundeerde feiten, maar ook op basis van waarden die in onze samenleving bestaan. Alleen wetenschappelijke feiten laten meewegen in besluitvorming, is dus een gepasseerd station. Ik moet er ook niet aan denken. Een wetenschappelijk feit alleen zegt immers niet genoeg. Pas door feiten én waarden én ambities kunnen we doeltreffend zijn. In het boek Een Vorm van Beschaving van professor Klaas van Egmond staat het krachtig verwoord: “De huidige duurzaamheidproblemen zijn sterk geladen door waarden. De eenzijdige ambitie van waardevrije wetenschap is onvruchtbaar en onhoudbaar. Wetenschap zal weer bij moeten gaan dragen aan het maatschappelijk doel: ‘Waar worden wij gelukkig van?’”

Klimaatverandering tegengaan

Professor Klaas van Egmond is ook een wetenschapper, maar wel eentje waar ik mij prettiger bij voel dan bij een wetenschapper die alle dieren zo dicht mogelijk bij elkaar wil proppen in een stal om het klimaat zo min mogelijk te belasten. Er zijn behoorlijk wat wetenschappers die super-efficiënte productie met droge ogen propageren, om twee redenen: het tegengaan van klimaatverandering en de negen miljard mensen die we in 2050 moeten voeden. Moeten wij in Nederland die negen miljard mensen voeden? Het antwoord is natuurlijk nee! In onze westerse wereld mogen we waarden gelukkig mee laten bepalen. Misschien dat we dan wat minder efficiënt produceren en wat meer broeikasgas uitstoten, maar wij hebben nog de luxe dat in ons land de koeien in de wei als maatschappelijke waarde belangrijker zijn dan innovatieve stallen die methaan afvangen en waar de koeien het hele jaar binnen staan. Wil je als consument toch iets doen om klimaatverandering tegen te gaan, dan kun je nog altijd kip eten in plaats van rundvlees. Ook zo’n kleine verschuiving heeft effect op de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen.

Minder broeikasgassen met meer productie

Wetenschap en waarden verdienen dus allebei een plek in ons streven naar een duurzamer leven. Het past ook in de maatschappelijke rol die wij bij Albert Heijn willen spelen. We kunnen alleen goed functioneren als wij ons openstellen voor zowel wetenschappelijke feiten als voor maatschappelijke waarden; dus ook als de maatschappelijke waarden misschien niet altijd goed zijn onderbouwd door onderzoek en zelfs als wetenschappers zeggen dat extensieve landbouw slecht is voor het tegengaan van klimaatverandering. Als wij landen met een lage agrarische opbrengst kunnen helpen om hun opbrengst te verhogen, dan dragen we op een prachtige manier bij aan het voeden van die negen miljard mensen in 2050. Als de productie in derdewereldlanden efficiënter kan door toedoen van onze kennis, dan winnen we groots aan minder broeikasgassen met toch meer productie.

Moderne samenleving

Ieder debat over duurzaamheid kan om zeep geholpen worden door mensen die alleen blijven hameren op wetenschappelijke feiten over de relatie tussen duurzaamheid en landbouw. Laten we ons daar niet door laten ontmoedigen. Geloven in onze waarden en deze combineren met wetenschappelijke feiten is helemaal passend in onze moderne samenleving!

Bron: Klaas van Egmond, Een Vorm van Beschaving, 2009, Pagina 227
http://www.wageningenur.nl/nl/show/Groeien-met-behoud-van-natuur-en-biodiversiteit.htm

a_simone_herzberger
Simone Hertzberger – Sr. director product integriteit bij Albert Heijn

Reacties

  1. zegt

    Leuk artikel, past goed op de agenda die wij als duurzaam bedrijf samen met retailers en WWF in Europa ontwikkelen!
    Een transitie van “te veel opeten van dierijke voeding, met alle dierenwelzijn en ecologische impact, naar een beetje meer plantaardig eetpatroon” , helpt op vele fronten. Gezondheidsraad en Voedingscentrum adviseren dit al jaren. AH is per definitie een partij die eetgedrag kan veranderen, en die de meest etische supermarkt van NL kan worden in woord & daad.
    Zou mooi zijn als we in NL zelfvoorzienend zijn in onze eiwitbehoeften, zonder voor de hele wereld (baby melk poeder/kaas) uit (stalmelk?) te produceren. Middels vlees, brood, peulen, zuivel krijgen we meer dan genoeg vetten en eiwitten binnen, in NL, en NL heeft daarmee een forse footprint. Samen op een positieve manier mensen meer kip laten eten ipv rundvlees, minder melk & kaas, door plantaardige alternatieven voor melk, yoghurt, room en kaas zal over de hele aarde een enorm verschil gaan maken. Producenten en retailers kunnen samen veel bereiken. Nog geen 2 generaties geleden, aten we niet 7 x per week vlees…. gebruiken en lifestyle zijn te veranderen !

  2. Suzanne Beck zegt

    Hoi!

    Dit is een heel interessant artikel, goed dat Albert Heijn nadenkt over de toekomst! Ik zelf hoor momenteel berichten dat de bijen het niet goed doen in Nederland, en dat dat ons over een paar jaar grote problemen kan opleveren. Hoe kunnen jullie garanderen dat we in de toekomst nog steeds lekker groente en fruit kunnen blijven eten?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laat hier een reactie achter! Bekijk onze richtlijnen en voor vragen kunt u ons e-mailen.