‘Junk science’

25_Tumblr_Kwaliteit_DEF

Bij Albert Heijn lees ik veel wetenschappelijke publicaties over productveiligheid. Ik volg ook wat er in de pers met die publicaties gebeurt. Soms worden publicaties echt trendy. Steeds vaker zie je echter dat het om onderzoeken gaat die ik als ‘junk science’ bestempel.


Met ‘junk science’ bedoel ik onderzoek waarvan de resultaten uit hun verband worden gerukt met als doel zaken gevaarlijk te laten lijken. Dat wordt bereikt door alleen hetgeen te vermelden dat je graag als uitkomst ziet. Bijvoorbeeld door het aantal proeven dat je doet veel te klein maken.
Statistisch mag je aan de uitkomsten dan geen conclusies verbinden, maar dat gebeurt soms toch. Selectief winkelen in de resultaten dus. Zo komt een publicatie spannender over. Een ander gevolg is dat er angst wordt gezaaid.

Typisch voorbeeld

Zo was er twee jaar geleden een publicatie over ratten die kanker zouden krijgen door genetisch gemodificeerde maïs te eten. De hoeveelheid onderzochte ratten was heel klein en de onderzoeker gebruikte een rattenras dat van nature sowieso al na een paar jaar grote tumoren ontwikkelt. Toch was de conclusie dat dit zou komen door de maïs. Dit is een typisch voorbeeld van ‘junk science’. Hiermee zet je consumenten en politici niet alleen op het verkeerde been, maar zaai je – ten onrechte – onrust.

Hoogstaande wetenschappelijke publicaties

Gelukkig zijn er ook hoogstaande wetenschappelijke publicaties. Bijvoorbeeld over onderzoek door de Europese overheid naar de zoetstof aspartaam. Onder politieke druk onderzoeken deskundigen om de paar jaar of aspartaam echt geen kwaad kan. Met elke keer dezelfde uitkomst: nee, het kan echt geen kwaad. Niet iedereen is gelukkig met die uitkomst. Maar als de beste wetenschappers, met de kennis van vandaag, na goed onderzoek tot die conclusie komen? Dan is het zo.

Commotie om niks

Tijdschriften die de kwaliteit van hun artikelen hoog willen houden, hebben een redactie die iedere ingezonden publicatie beoordeelt. Slecht onderzoek krijgt in die tijdschriften geen podium. Andere tijdschriften daarentegen, zijn minder streng en publiceren een dergelijk artikel wel. Hierdoor ontstaat er commotie … om niks!

Angst voorkomen

Verder constateer ik vaak dat wetenschappers, die de boodschap dat er gevaar dreigt willen nuanceren, wordt verweten dat zij samenspannen met de industrie. Dat een wetenschapper ook onbetaald graag onzin wil ontkrachten, gaat er bij sommigen gewoonweg niet in. Ik ben blij dat er ook wetenschappers zijn die onbetaald kritisch zijn! We moeten namelijk voorkomen dat consumenten onterecht bang worden gemaakt.

Onheilsprofeet spelen op basis van ‘junk science’ … ik moet er niks van hebben.

a_simone_herzberger
Simone Hertzberger – Sr. director product integriteit Albert Heijn

Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Laat hier een reactie achter! Bekijk onze richtlijnen en voor vragen kunt u ons e-mailen.